Khi nhắc đến một không gian villa được định hướng yếu tố xanh, khu vực sân vườn gần như luôn là hình ảnh xuất hiện đầu tiên mỗi khi gia chủ hoặc các khách hàng đều nghĩ đến. Các hình ảnh về cây xanh, những khoảng sân thoáng và sự kết nối với thiên nhiên tạo nên cảm giác dễ chịu rất rõ rệt cho gia chủ, nhưng nếu cảnh quan chỉ được bắt đầu sau khi kiến trúc đã gần hoàn thiện, khu vườn rất dễ trở thành một lớp bổ sung bên ngoài hơn là một phần thật sự của đời sống trong công trình.
Với thiết kế cảnh quan villa xanh, khu vực cảnh quan có ý nghĩa nhiều hơn việc làm mềm hình khối hoặc tạo thêm màu sắc xanh cho khu vực mặt tiền của công trình. Các yếu tố về tầm nhìn của khu vực phòng khách hoặc khu vực phòng ngủ cần khoảng cách thế nào với ranh đất để vừa có ánh sáng tự nhiên một cách vừa phải mà vừa giữ được sự riêng tư đều là những vấn đề liên quan trực tiếp đến cách cảnh quan được tổ chức.
Vì vậy, thiết kế cảnh quan villa xanh nên được bắt đầu cùng lúc với quá trình phát triển và triển khai trong giai đoạn mặt bằng. Khi những khoảng xanh được xác định từ sớm, kiến trúc có thể mở đúng vị trí, các vùng chuyển tiếp được tổ chức tự nhiên hơn và sân vườn có cơ hội trở thành một phần của sinh hoạt hàng ngày thay vì chỉ xuất hiện trong những góc chụp đẹp sau khi công trình hoàn thiện.
Đây cũng là lý do cảnh quan có mối liên hệ chặt chẽ với thiết kế villa trọn gói. Một khu vườn có thể được tạo ra ở nhiều thời điểm khác nhau, nhưng một khu vườn thực sự thuộc về ngôi nhà thường cần được tính từ lúc mặt bằng vẫn còn khả năng thay đổi và các mối quan hệ giữa trong với ngoài chưa bị cố định hoàn toàn.
Các lớp cây được bố trí xen giữa kiến trúc, ban công và khoảng sân, giúp mặt tiền có chiều sâu hơn đồng thời đưa cảnh quan đến gần các không gian sinh hoạt bên trong.
1. Thiết kế cảnh quan villa xanh nên bắt đầu từ cách gia đình thực sự sử dụng khu vực không gian ngoài trời
Trong thiết kế cảnh quan villa xanh, một khu vườn có thể được đầu tư rất kỹ về hình ảnh nhưng vẫn ít được sử dụng nếu chính khu vực này không được bố trí sao cho gần gũi với những hoạt động thường xuyên của gia đình. Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc lựa chọn các loại cây xanh yêu thích, hình thức lối đi hay phong cách cảnh quan, điều cần làm rõ hơn là gia chủ muốn sử dụng phần ngoài trời theo cách nào trong đời sống hàng ngày hoặc là thời điểm sử dụng của gia chủ.
Cụ thể hơn, điều này sẽ không có một công thức cố định trong việc thiết kế cảnh quan villa xanh, bởi vì sẽ có gia đình cần một khoảng sân nằm gần bếp và bàn ăn để dùng cho những buổi gặp gỡ cuối tuần, trong khi người khác lại mong muốn một góc nhỏ yên tĩnh để đọc sách hoặc uống cà phê vào buổi sáng; trong khi với gia đình có trẻ nhỏ, khoảng xanh gần khu sinh hoạt chung sẽ thuận tiện hơn cho việc quan sát, còn với người lớn tuổi, lối đi dễ tiếp cận và những khoảng nghỉ vừa phải lại quan trọng hơn việc tạo ra nhiều lớp cảnh quan phức tạp.
Góc nhìn từ trên cao cho thấy cảnh quan không chỉ tập trung ở sân tầng trệt mà tiếp tục xuất hiện tại ban công và các khoảng mở, tạo sự liên tục giữa kiến trúc với mảng xanh.
Khi cách sử dụng được xác định trước, thiết kế cảnh quan villa xanh sẽ được bắt đầu bố trí có cấu trúc một cách rõ ràng hơn và thể hiện sự liên quan mật thiết hơn. Các khu vực nào cần sẽ nên ưu tiên cho việc diện tích rộng rãi hơn, nơi nào nên thể hiện tốt sự riêng tư và kín đáo, các yếu tố về mặt bố trí cây xanh.
Cách tiếp cận thiết kế cảnh quan villa xanh này cũng sẽ giúp tránh tình trạng một không gian villa được bố trí nhiều loại cây xanh nhưng rất ít khi không gian ngoài trời được sử dụng thường xuyên và từ đó xảy ra tình trạng lãng phí diện tích và trở thành gánh nặng cho gia chủ khi phải chăm sóc về lâu về dài. Vì vậy, khi yếu tố cảnh quan thực sự phù hợp với nhịp sống của gia đình, điều này sẽ giúp gia đình có lý do để sử dụng không gian bên ngoài sân, mở cửa nhiều hơn và sử dụng những khoảng xanh như một phần tự nhiên của ngôi nhà.
2. Thiết kế cảnh quan villa xanh cần được hình thành cùng mặt bằng kiến trúc
Trong thiết kế cảnh quan villa xanh, khi yếu tố cảnh quan chỉ được bắt đầu thực hiện sau khi khu vực kiến trúc đã được gần hoàn thiện, phần khu vực khôn gian ngoài trời thường phải thích nghi với những điều kiện đã có sẵn trong công trình. Cụ thể hơn, từ vị trí cửa, đường đi, cao độ, phạm vi xây dựng và các khu vực sử dụng chính gần như đã được cố định, khiến cảnh quan chỉ còn khả năng xử lý những khoảng còn lại quanh công trình một cách bề nổi.
Nếu thiết kế cảnh quan villa xanh được hình thành và phát triển trong khoảng thời gian sớm hơn, khu vực cảnh quan hoàn toàn có thể tác động ngược trở lại mặt bằng theo cách tích cực và có giá trị hơn. Ví dụ cụ thể, các khoảng xanh quan trọng có thể được đặt đúng trục nhìn của phòng khách, khu ăn uống có thể được bố trí gần một khoảng sân đủ thuận tiện để gia đình sử dụng; trong khi khu vực phòng ngủ có thể được mở về một lớp cây xanh tạo thêm chiều sâu thay vì nhìn trực tiếp vào nhà bên cạnh.
Không gian sinh hoạt được mở về những khoảng xanh kế cận, nhờ đó cảnh quan trở thành một phần trong tầm nhìn và trải nghiệm hàng ngày thay vì chỉ nằm ngoài công trình.
Trong thiết kế cảnh quan villa xanh, điều đáng quan tâm không phải việc mỗi phòng đều phải có tầm nhìn mở rộng ra ngoài khu vực sân vườn chỉ để cảm nhận được sự gần gũi với thiên nhiên, mà quan trọng hơn là những khoảng xanh xuất hiện đúng vị trí có ý nghĩa đối với từng hoạt động, để cảnh quan tham gia vào trải nghiệm sống thay vì chỉ tồn tại như phần nền của công trình.
Khi giai đoạn mặt bằng và sân vườn được phát triển cùng nhau trong cùng một hệ thống ngôn ngữ thiết kế, sự kết nối giữa khu vực bên trong và ngoại cảnh thường trở nên tự nhiên hơn mà không cần quá nhiều giải pháp cầu kỳ; lý do đó chính là không gian villa đơn giản được tổ chức để những khoảng xanh quan trọng xuất hiện đúng nơi người sử dụng thường xuyên nhìn thấy, tiếp cận và cảm nhận.
3. Thiết kế cảnh quan villa xanh cần tạo được khoảng chuyển tiếp tự nhiên giữa trong và ngoài
Việc thiết kế cảnh quan villa xanh một cách dễ chịu thường sẽ không tạo cảm giác ranh giới giữa bên trong và sân vườn bị phân chia một cách quá đột ngột và quá rõ ràng; cụ thể hơn, giữa hai phần thường có những vùng chuyển tiếp tự nhiên như mái hiên, ban công, khoảng sân có mái hoặc một khu vực ngồi được che chắn vừa đủ để người sử dụng có thể tiếp cận thiên nhiên mà không phải bước hoàn toàn ra ngoài.
Những khoảng chuyển tiếp này có vai trò rất quan trọng trong thiết kế cảnh quan villa xanh, bởi chúng sẽ giúp cho khu vực sân vườn trở nên được gần gũi hơn với đời sống và sinh hoạt của gia đình. Cụ thể, một khu vực phòng khách mở trực tiếp ra khu vực cảnh quan sân có thể rất ấn tượng về hình ảnh, nhưng nếu khu vực ngoài trời chịu yếu tố về mặt nắng mạnh hoặc thiếu chỗ ngồi phù hợp, gia đình chưa chắc đã sử dụng thường xuyên như kỳ vọng ban đầu của gia chủ.
Hệ cửa kính lớn giúp phòng thư giãn duy trì tầm nhìn liên tục về khu vườn, tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên ngay cả khi người sử dụng vẫn ở bên trong.
Khi thiết kế cảnh quan villa xanh có bố trí một khoảng hiên đủ sâu hoặc một vùng đệm vừa phải, trải nghiệm giữa con người và thiên nhiên trở nên thay đổi đáng kể; ví dụ cụ thể hơn như người ở có thể ngồi gần sân vườn, mở cửa trong những thời điểm thích hợp và cảm nhận khoảng xanh mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết bên ngoài.
Khu vực ban công cũng là một khu vực tương tự vớic việc thiết kế cảnh quan villa xanh. Cụ thể, một khu vực ban công chỉ đủ để đứng nhìn cảnh sẽ có giá trị sử dụng khác với một ban công được tính đủ chiều sâu cho ghế ngồi và một ít cây xanh; đôi khi chỉ một điều chỉnh nhỏ về tỷ lệ cũng có thể biến một chi tiết mặt đứng thành nơi gia đình thực sự sử dụng mỗi ngày với cảm xúc cực kỳ sâu sắc.
4. Thiết kế cảnh quan villa xanh có thể tạo riêng tư mà không làm công trình trở nên khép kín
Thông thường, không gian cao cấp như villa thường cần một mức độ riêng tư khá cao so với các loại hình nhà ở, nhưng sự riêng tư không nhất thiết đồng nghĩa với việc cố gắng đóng kín công trình bằng những bức tường lớn hoặc hạn chế toàn bộ khoảng mở một cách quá máy móc. Nếu được tổ chức và triển khai một cách hợp lý, thiết kế cảnh quan villa xanh có thể trở thành một lớp trung gian nhẹ nhàng hơn giữa không gian sống và môi trường xung quanh nhưng vẫn đảm bảo được sự riêng tư cần thiết.
Cụ thể hơn, việc sử dụng một dải cây xanh được đặt đúng vị trí khi thiết kế cảnh quan villa xanh có thể làm dịu tầm nhìn từ bên ngoài nhưng vẫn cho phép ánh sáng tự nhiên đi sâu vào phía trong công trình; hoặc với khu vực phòng ngủ, một khoảng sân nhỏ nằm giữa cửa sổ và ranh đất tạo thêm khoảng cách cần thiết, trong khi phòng khách hoặc phòng ăn có thể hướng tầm nhìn về một khu vườn nội bộ thay vì mở trực tiếp ra đường.
Cửa sổ phòng ngủ được đặt ở vị trí có tầm nhìn rộng ra cảnh quan bên ngoài, giúp không gian nghỉ ngơi nhận thêm chiều sâu mà không cần bố trí quá nhiều chi tiết trang trí.
Trong thiết kế cảnh quan villa xanh, mật độ bố trí cây xanh không nhất thiết phải là yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả trong việc quyết định sự riêng tư cho công trình. Ví dụ cụ thể, việc bố trí quá nhiều khu vực cây xanh đặt sát công trình có thể làm không gian trở nên nặng nề hơn, hoặc xảy ra tình trạng che bớt ánh sáng và tạo thêm áp lực chăm sóc, vì vậy khu vực cảnh quan cần được tổ chức vừa đủ để tạo lớp riêng tư nhưng vẫn giữ được độ thoáng cần thiết.
Khi việc thiết kế cảnh quan villa xanh được tính toán và xử lý đúng đắn, gia chủ không phải liên tục đóng rèm hoặc sử dụng những lớp che chắn quá nặng nề chỉ để cảm thấy yên tâm trong chính ngôi nhà không gian villa của mình. Không gian cao cấp như villa vẫn hoàn toàn có thể mở về thiên nhiên, nhưng tầm nhìn được kiểm soát theo cách mềm mại hơn và phù hợp với đời sống của gia đình.
5. Thiết kế cảnh quan villa xanh cần được tính toán cho cả thời điểm sau khi cây đã trưởng thành
Việc thiết kế cảnh quan villa xanh, một khu vực vườn vừa hoàn thiện thường tạo nên cảm giác rất chỉn chu vì lúc đó các loại cây xanh vẫn chưa phát triển lớn nên các lớp cây xanh được kiểm soát và mọi chi tiết đều được bố trí một cách đúng vị trí. Tuy nhiên, khu vực cảnh quan là phần thay đổi rõ rệt nhất theo thời gian, bởi cây xanh sẽ tiếp tục phát triển trong khi thói quen sử dụng của gia đình cũng dần ổn định sau khi chuyển vào sống.
Vì vậy, thiết kế cảnh quan villa xanh cần nhìn nhận một cách xa hơn theo thời điểm bàn giao; lý do đó chính là một khu vườn được bố trí quá cầu kỳ có thể đạt được yếu tố thẩm mỹ trong những năm đầu tiên nhưng lại đòi hỏi mức độ chăm sóc mà gia đình không muốn duy trì lâu dài, còn một khoảng cỏ rộng chưa chắc có nhiều giá trị nếu gần như không được sử dụng.
Mảng cây bên ngoài được đưa vào khung nhìn của không gian thư giãn, cho thấy cảnh quan có thể tạo nên một nền thị giác tự nhiên ngay từ bên trong ngôi nhà.
Ngược lại, một khu vườn được thiết kế cảnh quan villa xanh đơn giản nhưng được bố trí đúng hướng nhìn, đúng nơi cần bóng mát và có một vài khoảng sử dụng rõ ràng thường dễ dàng trong việc duy trì và chăm sóc yếu tố cảnh quan bao quanh công trình. Khi cây trưởng thành, chúng vẫn sẽ cần đủ khoảng để phát triển mà không che kín toàn bộ mặt đứng hoặc làm giảm ánh sáng của những không gian bên trong.
Mặt khác, mức độ chăm sóc cũng cần phù hợp với nhịp sống của gia chủ khi thiết kế cảnh quan villa xanh. Yếu tố xanh trong villa cao cấp thường sẽ không nên khiến cảnh quan trở thành một trách nhiệm lớn đến mức sau vài năm người sử dụng phải cắt bỏ nhiều cây hoặc thay đổi gần như toàn bộ khu vườn chỉ để việc vận hành trở nên nhẹ nhàng và thuận thiện hơn cho gia chủ.
6. Thiết kế cảnh quan villa xanh cho thấy rõ giá trị của thiết kế villa trọn gói
Yếu tố cảnh quan là một trong những ví dụ dễ thấy nhất cho lý do thiết kế villa trọn gói cần được hiểu rộng rãi hơn việc một đơn vị thực hiện nhiều hạng mục khác nhau. Nếu khu vực kiến trúc được hoàn thiện trước, khu vực cảnh quan buộc phải thích nghi với hệ cửa, mặt bằng và cao độ đã có; nếu hai phần được nghiên cứu cùng thời điểm, cả kiến trúc lẫn sân vườn đều có thể thay đổi để tạo ra mối quan hệ hợp lý hơn.
Cụ thể hơn, chi tiết về mặt ô cửa có thể được điều chỉnh để hướng về các khoảng xanh quan trọng, khu ăn uống có thể dịch chuyển để tiếp cận khu vực sân vườn một cách thuận tiện hơn, còn một lớp cây có thể giúp phòng ngủ giữ được sự riêng tư mà không cần thu nhỏ toàn bộ hệ cửa. Những thay đổi như vậy rất dễ thực hiện khi công trình còn trên bản vẽ nhưng sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều khi kiến trúc đã gần hoàn thiện.
Phòng ngủ và khu vệ sinh cùng khai thác hệ cửa hướng ra mảng xanh, giúp cảnh quan hiện diện trong nhiều hoạt động khác nhau mà vẫn giữ được cảm giác riêng tư.
Vì vậy, giá trị của thiết kế cảnh quan villa xanh không phải nhất thiết là cố gắng nhồi nhét thật nhiều cây xanh vào bên trong công trình; ngược lại, giá trị lớn hơn sẽ thể hiện rõ ràng về việc khả năng khiến cảnh quan tham gia vào những quyết định quan trọng của kiến trúc, để khoảng xanh ảnh hưởng tích cực đến cách con người sử dụng và cảm nhận ngôi nhà.
Đây cũng chính là nơi tư duy villa xanh hỗ trợ trực tiếp cho thiết kế villa trọn gói. Khi kiến trúc, nội thất và cảnh quan được nhìn như những phần của cùng một trải nghiệm sống, việc phát triển chúng trong cùng một quá trình trở nên tự nhiên hơn nhiều so với việc lần lượt hoàn thiện từng phần rồi tìm cách kết nối ở giai đoạn cuối.
Sân thượng được tổ chức như một khoảng nghỉ ngoài trời, kết hợp cây xanh, mái che và tầm nhìn rộng để mở rộng trải nghiệm sống lên những tầng cao của villa.
Thiết kế cảnh quan villa xanh tại Kiến Trúc PP được phát triển cùng cách gia đình sẽ sống
Trong cách tiếp cận của Kiến Trúc PP, thiết kế cảnh quan villa xanh không được hiểu đơn giản là một công trình được bố trí quá nhiều cây xanh hoặc nhiều vật liệu thể hiện cảm giác tự nhiên một cách máy móc; ngược lại, giá trị này thường sẽ thể hiện thông qua cách tổ chức cảnh quan đồng hành cùng cách gia đình dự kiến sử dụng từng khu vực, bởi chỉ khi khoảng xanh có mối quan hệ cụ thể với đời sống, nó mới thực sự trở thành một phần của kiến trúc.
Những khoảng sân quan trọng vì thế được xem xét cùng phòng khách, phòng ăn, phòng ngủ hoặc các vùng sinh hoạt ngoài trời; hoặc khu vực có thể được mở rộng vì gia đình thường xuyên sử dụng, một lớp cây có thể được đưa gần vùng nghỉ ngơi để tạo thêm riêng tư, trong khi những góc ít tiếp cận hơn có thể được xử lý nhẹ nhàng để không làm tăng quá nhiều nhu cầu chăm sóc.
Ban công không chỉ đóng vai trò tạo hình cho mặt đứng mà trở thành nơi người sử dụng có thể dừng lại, quan sát cảnh quan và tiếp cận không gian ngoài trời theo cách gần gũi hơn.
Cách làm này giúp thiết kế cảnh quan villa xanh có lý do rõ ràng cho từng quyết định thay vì chỉ cố gắng phủ thêm màu xanh lên công trình một cách bề nổi. Các chi tiết ban công, khoảng lùi, hiên và hệ cửa đều có thể tham gia vào mối quan hệ với sân vườn, nhờ đó thiên nhiên không dừng lại ở bên ngoài mà tiếp tục xuất hiện trong cảm nhận của các không gian bên trong.
Đây cũng là một phần quan trọng trong cách Kiến Trúc PP nhìn về thiết kế villa trọn gói theo định hướng xanh cũng như là thể hiện rõ rệt giá trị cây xanh đối với công trình. Thực tế, giá trị không phụ thuộc vào việc gom thật nhiều phần việc dưới cùng một tên dịch vụ, mà ở khả năng để những quyết định có liên quan được hình thành trong cùng một quá trình, trước khi mỗi phần trở nên quá cố định để có thể điều chỉnh cho nhau.
Khu vườn được tổ chức bằng nhiều lớp cây, lối đi và ánh sáng nhẹ, tạo nên một khoảng xanh có thể được cảm nhận cả vào ban ngày lẫn buổi tối.
Kết luận: Thiết kế cảnh quan villa xanh cần bắt đầu từ đời sống trước khi bắt đầu từ khu vườn
Thiết kế cảnh quan villa xanh không nên bắt đầu từ câu hỏi nên trồng bao nhiêu cây hoặc lựa chọn loại cây nào hoặc lựa chọn các phong cách khu vực cảnh quan một cách quá bề nổi mà điều quan trọng hơn là xác định cảnh quan sẽ tham gia vào đời sống của gia đình ra sao, sau đó mới phát triển quy mô, vị trí và mức độ xanh phù hợp cho từng khu vực.
Đây cũng là lý do thiết kế cảnh quan villa xanh có vai trò quan trọng trong một dự án thiết kế villa trọn gói. Lý do đó chính là càng muốn cảm nhận được yếu tố thiên nhiên tham gia sâu vào trong không gian sống, yếu tố và khu vực cảnh quan càng cần xuất hiện sớm trong quá trình thiết kế, khi kiến trúc, nội thất và cách sử dụng vẫn còn đủ linh hoạt để cùng điều chỉnh.
Một không gian cao cấp như villa xanh vì thế không được nhận biết bằng số lượng cây xuất hiện trên mặt tiền hay trong sân vườn mà giá trị sẽ phụ thuộc vào cách thiên nhiên hiện diện vừa đủ, đúng vị trí và gắn với những hoạt động thật của gia đình, để sau khi công trình hoàn thiện, cảnh quan không chỉ đẹp để nhìn mà còn trở thành một phần quen thuộc của đời sống mỗi ngày.
Xem ngay: Thiết kế villa trọn gói Nha Trang: Quy trình, chi phí và những lưu ý quan trọng
Tìm hiểu thêm: Thiết kế villa xanh Nha Trang trọn gói: Làm đúng từ đầu
